طراحی محصول و اهمیت آن در کسب‌وکارها
طراحی محصول و اهمیت آن در کسب‌وکارها

هر کسب‌وکاری بر مبنای تولید و ارائه محصولات و خدماتی خاص به مشتریانی که خواهان آن‌ها هستند، شکل می‌گیرد. پس می‌توانیم این طور نتیجه گیری کنیم که نمی‌توان کسب‌وکاری را بدون محصول یا خلق ارزشی خاص برای یک بازار هدف در نظر گرفت. اما این ارزش چطور ایجاد می‌شود؟ پاسخش تقریبا مشخص است. احساس وجود یک نیاز یا خلاء در بازار است که منجر به شکل گیری محصولی متناسب با آن می‌شود و در واقع می‌توان گفت هر محصول به منزله راه حلی برای حل یک مشکل می‌باشد. بعد از یافتن راه حل مشکلات و محصول متناسب با آن، نوبت به ایجاد آن محصول می‌رسد و این دقیقا موضوعی است که در این مقاله قصد داریم در موردش صحبت کنیم. مرحله‌ای که آن را "طراحی محصول" می‌نامیم.

طراحی محصول (Product Design)، در واقع فرایند تصور، ایجاد و تکرار محصولاتی است که به منزله راه حل مشکلات کاربران هستند و بخشی از نیاز بازار را برطرف می‌کنند.

رمز موفقیت طراحی محصول در شناخت مشتریان هدف است. آن‌ها که حاضرند برای دریافت محصولاتی که توسط کسب‌وکارها ایجاد می‌شوند، هزینه پرداخت کنند و کالا در واقع برای آنها تولید می‌شود.

 

 طراحان محصول همیشه سعی می‌کنند که با استفاده از همدلی با مشتریان و آگاهی از نیازها و خواسته‌های احتمالی و همچنین مشکلات آنان، به حل مسائل واقعی در افراد واقعی کمک کنند.

 

نگاهی به تاریخچه طراحی محصول

ممکن است این سوال در ذهن ما شکل بگیرد که منشا طراحی محصول کجاست و دلیل اهمیت داشتن دانش طراحی و توسعه محصول در کسب‌وکارها چیست؟

دانش طراحی محصول در واقع نتیجه یک رشته علمی بسیار مهم به نام طراحی صنعتی است که ممکن است پیش از این نام آن را به عنوان یکی از رشته‌های مهم دانشگاهی شنیده باشید.

طبق تعریفی که توسط انجمن طراحان صنعتی آمریکا ارائه شده است : "طراحی صنعتی، فرایند عملی حرفه ای در زمینه طراحی محصولاتی است که روزانه توسط میلیون‌ها نفر در سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرند. طراحان صنعتی نه تنها به ظاهر یک محصول، بلکه به تولید، نحوه عمکلرد و در نهایت ارزش و تجربه ای که برای کاربران خلق می‌کند نیز توجه می‌کنند. "

در صنعت تولید، طی ادوار گذشته و پیش از شروع دوره تولید انبوه، صنعتگران در درجه اول محصولاتشان را با دست می‌ساختند و به دلیل فرایند زمان بر تولید یدی، محصولات کمتری برای فروش دردسترس قرار می‌گرفت و هزینه آن‌ها نیز بیشتر بود. سپس با صنعتی شدن فرایند تولید و طرح مقوله تولید انبوه، موسسات قادر به تولید محصولات بیشتری با قیمت کمتر شدند و این به منزله‌ی شروع تحولی شگرف در صنعت تولید بود. سپس برای کمک به فروش محصولات انبوه به میلیون‌ها نفری که اکنون توانایی خرید آن‌ها را داشتند، تولیدکنندگان از طراحان صنعتی کمک گرفتند تا محصولی را تولید کنند که نه تنها کاربردی باشد، بلکه از نظر زیبایی نیز ویژگی‌های استاندارد و مد نظر مشتری را دارا باشد. با گذشت زمان، طراحی محصول به عنوان یکی از زیرمجموعه‌‌های طراحی صنعتی، خود در قالب یک رشته مستقل عمومیت یافت. دلیل آن نیز این است که امروزه طراحی صنعتی در مفهوم عام بیشتر شامل طراحی محصولات، سازه‌ها و اختراعات فیزیکی مانند ابزار جدید، دستگاه‌ها، مبلمان، لوازم خانگی و ... است در صورتی که طراحی محصول می‌تواند شامل همه‌ی محصولات حتی محصولات غیر فیزیکی مثل محصولات مجازی، دیجیتالی و حتی برنامه‌ها و نرم افزارها نیز باشد.

 

انواع مشاغل موجود در رشته طراحی محصول

طراحان محصول با توجه به گستردگی دانش موجود در این رشته و کاربردهای گوناگون آن در واحدهای مختلف سازمان، امروزه در قالب مشاغل متعدد سازمانی مشغول به کار هستند. آنچه امروزه شرکت‌های مختلف به عنوان مشاغل مرتبط با طراحی محصول در بخش‌های متعدد سازمان متصور اند، ممکن است شامل چندین عنوان شغلی با ویژگی‌ها و رده‌های مختلف باشد که تعدادی از آن‌ها به شرح زیر اند.

1.طراحی تجربه کاربری

طراحی تجربه کاربری که آن را با نام طراحی رابط کاربری یا Design  UI/UX  نیز می‌شناسند، یکی از قالب‌های شغلی مرتبط با طراحی محصول می‌باشد. تمرکز طراحان تجربه کاربر بیشتر بر طراحی یک محصول بر اساس نتایج تحقیقات حاصل از چگونگی رفتار کاربران است که به افزایش سهولت استفاده از محصول و در نتیجه افزایش رضایت کاربران می‌انجامد. به عنوان مثال خیلی از طراحان تجربه کاربری که به طراحی ظاهر صفحات اپلیکیشن و وب سایت اشتغال دارند، بر اساس بازخوردی که از مخاطبان می‌گیرند و همینطور استانداردهای ظاهری محصولات نرم افزاری، به طراحی می‌پردازند نا تجربه‌ای که کاربر از کار با سایت یا اپلیکیشن به دست می‌آورد او را ترغیب به استفاده مجدد و دائمی نماید.

 

2. تحلیلگر داده

تحلیلگر داده( Data Analyst)، عنوانی است که بیشتر برای طراحانی که به شناسایی راه‌های بهبود طرح، یافتن ویژگی ها و کاربردهای جدید و حتی افزودن به زیبایی ظاهری محصول و مرتب سازی داده‌ها هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر نقش اصلی این افراد در فرایند طراحی محصول، نقش تحقیقاتی است و به واقع متخصصان این رشته همان نقش واحد تحقیق و توسعه(R & D) در سازمان‌ها را بازی می‌کنند، منتها در قسمت طراحی محصول.

 

3. نمونه ساز اولیه

نمونه ساز اولیه( Prototyper)، عنوانی است که برای کسانی که نمونه‌های اولیه از یک محصول را به صورت دستی تولید می‌کنند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 تعیین چگونگی فرایند تولید محصول جهت انبوه سازی، تعیین روند جریان کار و پیش نیازها و دستیابی به اصول ساخت محصول نهایی به عهده این اشخاص است. به نوعی می‌توان گفت که فرمولاسیون تبدیل ایده‌های اولیه به محصول نهایی توسط این اشخاص به وجود می‌آید. در شرکت‌هایی که محصولات دیجیتال تولید می‌کنند، نمونه سازهای اولیه به ساخت و توسعه ماکت‌های مجازی و شبیه سازی محصول اشتغال دارند.

 

4. مدیر محصول

مطمئنا در بسیاری از موارد، یک شرکت شخصی را استخدام می‌کند تا چندین نقش فوق را مدیریت کرده و جریان تولید و توسعه محصول را تحت کنترل بگیرد. همچنین افراد مشغول در نقش‌های فوق را به خوبی با یکدیگر هماهنگ کرده  و ترتیب و توالی انجام امور را سازماندهی کند. در شرکت‌های بزرگ‌تر این افراد با برخی عناصر استراتژیک بزرگتر در ایجاد محصولات جدید مواجه اند. در واحد‌های بزرگ که به تولید محصولات بیشتری در دامنه وسیع‌تر و پیچیدگی افزون‌تر مشغول اند، عمدتا برای هر یک از واحدهای دارنده نقش‌های فوق یک سرپرست در نظر گرفته می‌شود و آن‌ها مسئول کنترل عملیاتی مانند طراحی تجربه کاربری، معماری اطلاعات و ... خواهند بود و زمان‌بندی و برنامه ریزی عملیات به عهده مدیر محصول می‌باشد.

فرایند طراحی محصول به چه صورت است؟

جزئیات فرایند طراحی محصول در شرکت‌های مختلف متفاوت است اما اکثر متخصصان تمایل به پیروی از یک چهارچوب مشخص دارند. اگر بخواهیم یک فلسفه کلی و چهارچوب مشخصی از این فرایند را در سازمان‌های مختلف به تصویر بکشیم باید وارد مقوله تفکر طراحی (Design thinking) شویم که شامل 5 مرحله کلی می‌باشد:

  1. همدلی و درک مشکل
  2. تعریف مسئله و مشکل
  3. ارائه راه حل در قالب ایده (ایده پردازی)
  4. ساخت نمونه اولیه
  5. ارزیابی راه حل‌ها

برای مطالعه بیشتر در مورد مرحله ایده پردازی در فرایند تفکر طراحی اینجا کلیک کنید.

 

همچنین یک نکته‌ی اساسی که در فرایند فوق باید در نظر گرفت این است که مراحل تفکر طراحی لزوما به صورت خطی و در یک مسیر مشخص نیست بلکه گاهی اوقات نتایج حاصل از یک مرحله مشخص، تیم را به سمت تکرار یا اصلاح مراحل قبلی سوق می‌دهد.

طراحی محصول دانشی است که در ایجاد کسب‌وکار نقش بسیار مهمی را بازی می‌کند و ما در دوره طراحی محصول جهش آکادمی تمامی آنچه که در زمینه طراحی محصول در کسب‌وکارتان به آن‌ها نیازمندید به شما خواهیم گفت. برای مشاهده این دوره می‌توانید اینجا کلیک کنید.