پنج مهارت که برای دورکاری باید داشته باشید
پنج مهارت که برای دورکاری باید داشته باشید

شرایطی را در نظر بگیرید که در یک روز  معمولی مثل سایر روزها، صبح با صدای ساعت از خواب برمی‌خیزید، وعده صبحانه را می‌خورید و بعد از پوشیدن لباس مناسب، خودتان را برای شروع یک روز کاری دیگر آماده می‌کنید. در این حالت باید مسافتی را از خانه تا محل کار، بصورت پیاده، با اتوموبیل شخصی، تاکسی و یا وسایل نقلیه عمومی طی کنید تا به محل کارتان برسید و ساعت کاری شما درست از همان لحظه که سیستم کامپیوتر محل کارتان را روشن می‌کنید، آغاز می‌شود. این روال معمولی است که حداقل تا مدتی پیش در اغلب سازمان‌ها وجود داشت و جز در مورد کارهای پروژه‌ای و فریلنسری، در مورد سایر مشاغل به یک شکل پیاده سازی می‌شد.

 این روزها به دلیل شرایط پیچیده‌ای که در جوامع بشری حکم فرما است، بسیاری از سازمان‌ها، بیش از پیش به ضرورت دورکاری کارمندانشان پی برده اند و این نقطه شروعی است برای تحولی شگرف در فرایندهای شغلی محیط کار.

مقاله مرتبط: چگونه بهره وری کارکنان را در دورکاری افزایش دهیم؟

روش دورکاری در مشاغل، در کنار مزایای بسیار زیادی که دارد، چالش‌هایی مثل حواس پرتی، کاهش بهره‌وری و کاهش تعاملات بین فردی در سازمان را نیز به همراه داشته است. به دلیل مواجهه ناگهانی بسیاری از کارمندان مشاغل و برخورد برخی از منافع و معضلات این رویه نوین کاری، اکنون موضوعاتی مثل مهارت‌های لازم برای دورکاری، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. اما به راستی مهارت‌های لازم برای دورکاری از کدام دسته اند؟

اخیرا یک نظرسنجی در راستای تشخیص این مهارت‌ها و نقش هر یک در بهبود شرایط دورکاری طرح شده است که طبق نتایج به دست آمده از آن اصلی‌ترین مهارت‌ها به شرح زیر اند :

  • مهارت‌های فردی
  • مهارت‌‌های اجتماعی
  • مهارت‌های سازمانی
  • مهارت‌های استراتژیک

 

مهارت‌های شخصی برای دورکاری

  • قابلیت انطباق پذیری و تدبیر

آیا تابحال این شرایط در محیط کار برایتان پیش آمده است که در یک پروژه به بن بست برسید و از هم تیمی خود برای حل چالش‌های پیش رو کمک بگیرید؟ اما اگر این شرایط فراهم نباشد چه؟  این دسترسی در شرایط کار معمولی بسیار راحت است اما در شرایط دورکاری کمی سخت می‌شود. این نقطه دقیقا همان جایی است که بحث قابلیت انطباق پذیری و تدبیر پیش می‌آید و بکارگیری دانش و مهارت شخصی برای یادگیری چیزهای جدید و مقابله با انواع چالش‌ها در این‌جا ضرورت می‌یابد. در واقع شما باید کارهایی که تا چند وقت گذشته به کمک دیگر هم تیمی‌هایتان انجام می‌دادید را به تنهایی و با تکیه بر توانایی خودتان انجام دهید؛ چون دیگر کسی به شکل مداوم در کنارتان نیست که دائما به سوالات شما پاسخ دهد. توانایی یافتن اطلاعات به تنهایی مهارت مهمی در راستای انجام کارها در شرایط دورکاری است.

  • کفایت نفس و خود کارآمدی

کفایت نفس به معنای اعتمادی است که ما نسبت به توانایی خود برای مواجهه با چالش‌های مختلف پیش رو و پاسخگویی بهنگام به آنها برای انجام موفقیت آمیز کارها داریم. خودکارآمدی نیز به معنای داشتن مرکز کنترل درونی به منظور تسلط بر توانایی و انگیزه فردی برای انجام امور مختلف است اما سوالی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که چرا برای انجام کارها به روش دورکاری، به خود کارآمدی نیازمندیم؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که شرح وظایف افراد در جریان دورکاری کاملا مشخص و واضح است اما نکته‌ای که عملکرد آنها را از یکدیگر متمایز کرده و بر بهره‌وری کلی شان تاثیر می‌گذارد، بیشتر متمرکز بر میزان کنترل آنها بر عملکرد خویش است و با توجه به اینکه کارمندان در دوره دورکاری به تنهایی کار کرده و در موقعیتی غیر از محیط شغلی مشغول به کار اند، این موضوع کمی چالش برانگیز می‌شود. در زمان دورکاری با توجه به دوری افراد از محیط پویای شغلی و کاهش تعاملات نزدیک با همکاران، انگیزه و تمرکز کاری کاهش یافته و راندمان افراد در طول این زمان کاهش می‌یابد.  یکی از اصلی‌ترین مشکلات افراد در خصوص شیوه دورکاری، ایجاد مرز مشخص بین فعالیت‌های زندگی شخصی و شغلی است و حضور در موقعیت زندگی شخصی در هنگام انجام امور شغلی، این امر را پیچیده‌تر می‌کند. برای مواجهه‌ با چالش‌های محیطی و انجام کار به روش موثر در این شرایط، داشتن برخی ویژگی‌ها مثل اعتماد به نفس، مرکز کنترل درونی، کفایت نفس و خودکارآمدی، انگیزه قوی و نظم بسیار اهمیت می‌یابد.

مهارت‌های اجتماعی برای دورکاری

  • ارتباطات قوی

تصور کنید که در حال گذراندن یک روز معمولی در محیط کارتان هستید و همینطور که فنجان قهوه تان را در دست گرفته و در راهرو قدم می‌زنید، از همکارتان در مورد پروژه‌ای که مشغول کار روی آن هستید، سوال می‌پرسید. در این شرایط شما به راحتی می‌توانید به او دسترسی داشته، سوالتان را پرسیده، افکارتان را به اشتراک گذاشته، گزارش‌های لازم را دریافت کرده و آماده بازگشت به کار شوید. حال تصور کنید که همکارتان نه تنها در انتهای راهرو حضور نداشته باشد، بلکه در آن سوی جهان در حال آماده شدن برای یک خواب عمیق باشد. در این شرایط چه می‌کنید؟ مطمئنا همه سوالات و افکار خود را یادداشت کرده و برایش ارسال می‌کنید و احتمالا در سریع‌ترین زمان ممکن حدودا چند ساعت دیگر  پاسخ سوالتان را دریافت خواهید کرد. وجود یک ارتباط مستمر بین اعضای تیم دورکار که در نقاط مختلفی پراکنده اند، بسیار سخت است و با توجه به تفاوت‌های زمانی و شرایط متعدد، امکان برگزاری جلسات تیمی کمتر خواهد بود. از طرفی بسیاری از تیم‌های مجازی متشکل از افراد مختلفی در فرهنگ‌های گوناگون اند و اینجاست که سواد بین فرهنگی به میان می‌آید و مهارت‌هایی همچون صبر، درک متقابل و داشتن انعطاف در برابر تنوع فرهنگی از مهم‌ترین مهارت‌های لازم در این بخش هستند.

  • کار گروهی

ممکن است شما بعنوان یک کارمند دورکار، به تنهایی کار کنید؛ اما در پایان روز، شما هنوز هم بخشی از یک تیم هستید. ممکن است به تنهایی پشت یک میز نشستن به ظاهر کمی متفاوت با حضور در یک دفتر با راهروهای شلوغ باشد اما با این حال شما تنها نیستید و باید بدانید کار گروهی نه تنها بهره وری را افزایش می‌دهد؛ بلکه مانند یک زنجیره نامرئی، کارمندان شرکت‌ را به هم متصل می‌کند. به همین دلیل کار گروهی به عنوان یک اهرم در مهارت‌های اجتماعی عمل می‌کند.

مهارت‌های سازمانی برای دورکاری

  • سازگاری و انعطاف پذیری

سازگاری و انعطاف پذیری بیانگر توانایی روبرو شدن با چالش‌های متعدد و هماهنگی با شرایط فعلی در راستای حل اثربخش مشکلات است. بهترین حالت سازگاری، تغییر شرایط در جهت مطلوب‌تر برای پیشبرد بهتر امور است. در یکی از بررسی‌های اخیری که صورت گرفته است، مشخص شده که ۳۲٪ از افراد دورکار دچار حواس پرتی بوده و این حواس پرتی بر عملکرد آنها تاثیر می‌گذارد. مازاد بر آن برخی از شرایط مثل فرزند پروری در خانه به طور کامل قابل کنترل نیستند. در حالت عادی، کار روزانه در محیط شغلی به معنی یک آیین مشخص روزانه شامل از خواب برخاستن، لباس پوشیدن، صبحانه خوردن، بیرون رفتن و رسیدن به محل کار است. در شرایط دورکاری، شما مجبور به انجام هیچ یک از این‌ کارها نیستید و اگر منعطف و سازگار نباشید، با تغییر شرایط دچار مشکل خواهید شد.

  • مدیریت زمان و مولتی تسکینگ

مدیریت زمان و مولتی تسکینگ دو مورد از مهارت‌های مهم سازمانی در دورکاری اند. مدیریت زمان به معنی اختصاص زمان بهینه به انجام هر یک از امور محول شده است و مولتی تسکینگ به معنای داشتن چند وظیفه به صورت همزمان است.

مهارت‌های استراتژیک برای دورکاری

  • تفکر خلاق و توانایی تصمیم گیری

این دو مهارت از مهم‌ترین مهارت‌های لازم در محیط کار فیزیکی اند و بسیار کاربرد دارند و علاوه بر محیط فیزیکی در شرایط دورکاری نیز بسیار ضرورت پیدا می‌کنند. این دو مهارت به کارمندان دورکار کمک میکند تا :

  • گزینه‌های موجود را به درستی بررسی کنند.
  • شرایط سخت و پیچیده را به درستی مدیریت کنند.
  • با توجه به اقتضا شرایط درست‌‌ترین اقدامات را به شیوه‌ای موثر انجام دهند.

مدیران همیشه در دسترس نیستند و در شرایط دورکاری احتمال دسترسی به آنها به نسبت شرایط معمول بسیار کمتر است. این بسیار حائز اهمیت است که کارمندان به تنهایی و در شرایط خاص قادر به اخذ درست‌ترین تصمیمات باشند.

 

  • توانایی حل مسئله

این سناریوی چالش برانگیز را در نظر بگیرید. فرض کنید مدیر شما با در نظر گرفتن مهارت‌های شما، برایتان یک وظیفه تعیین می‌کند که برایتان کاملا جدید و چالش برانگیز است. او پس از ارائه راهنمایی‌های لازم درباره شرح وظایفی که باید انجام دهید. امور لازم را به شما محول می‌کند. شما هم با توجه به برنامه ریزی‌هایی که از قبل انجام داده اید، کارتان را شروع می کنید ولی ناگهان مشکلی در مسیر به وجود می‌آید و هیچ کس برای کمک به حل این بحران در کنار شما نیست. در این شرایط چه می‌کنید؟ مسلما چاره‌ای جز حل مشکل با تکیه بر توانمندی‌ها و آگاهی خود ندارید. شما به عنوان یک کارمند دورکار دقیقا چنین شرایطی را تجربه خواهید کرد و توانایی حل مسئله، یکی از کلیدی‌ترین مهارت‌هایی است که در این شرایط باید داشته باشید.