طریقه ارتباط سازی موثر
طریقه ارتباط سازی موثر

برقراری ارتباط موثر یکی از اصلی‌ترین مهارت‌های نرم زندگی به شمار می‌رود. تمام انسان‌ها دارای سه نیاز مهم و اساسی هستند که عبارتند از خود مختاری، نیاز به شایستگی و ارتباط با دیگران. مشخصه اصلی یک فرد سالم داشتن علاقه اجتماعی نسبت به دیگران می‌باشد. ارتباطات اجتماعی علاوه بر مزایا، برخی اوقات موجب ایجاد دردسرهایی می‌شود. به عنوان مثال گاهی رفتار سایر افراد موجب ایجاد خشم در ما می‌شود یا برخی زمان‌ها در روابط خود به بن بست برسیم. در این مقاله طریقه ارتباط سازی موثر به شما آموزش داده خواهد شد.

 

مفهوم ارتباط سازی موثر

افرادی که توانایی ارتباط سازی موثر را داشته باشند، بسیار محدود هستند. سال‌های گذشته، روانشناسی جهت شبیه سازی این مبحث از یک مثال کمک گرفت. او انسان‌ها را مانند جوجه تیغی دانست. این حیوانات در فصول سرد سال جهت حفاظت خود در برابر سرما به همدیگر نزدیک می‌شوند اما این مقدار نزدیک شدن به جسم آن‌ها آسیب می‌رساند. روابط انسان‌ها هم به همین شکل است. همان‌طور که داشتن رابطه برای ما لازم و ضروری است گاهی موجب ایجاد دردسر نیز خواهد شد.

منظور از طریقه ارتباط سازی موثر همان مدیریت مشکلاتی است که در هنگام ارتباط رخ می‌دهد. یعنی بتوانیم احساسات خود را به نحو صحیح انتقال دهیم و یا مشکلات ایجاد شده را بتوانیم به روش برد – برد برطرف کنیم.

معرفی ارتباط موثر و ناموثر

ارتباط موثر: وسیله‌ای است جهت انتقال اطلاعات بین افراد و راهی برای نمایش احساسات به دیگران می‌باشد. ارتباط موثر یکی از راه‌های برطرف سازی سوء تفاهم است. جهت انجام آموزش با عملکرد بالا ارتباط موثر لازم و ضروری است که سبب رشد در اجتماع خواهد شد. این توانایی سبب پیشرفت در روابط گرم و صمیمی با سایر افراد می‌شود.

مهارت‌های ارتباط بین فردی در میان روابط دوستانه بیشتر از روابط خانوادگی است، و این توانایی در بین زنان بیشتر از مردان می‌باشد. اما ارتباط ناموثر دقیقا در مقابل این موضوع قرار دارد. این نوع ارتباط باعث ایجاد سوء تفاهم ، ایجاد نارضایتی، ایجاد تعارض در جامعه و خانواد می‌شود و تنهایی فرد را به دنبال دارد. ارتباط ناموثر سبب اختلال در اعتماد به نفس فرد خواهد شد. درماندگی، آسیب‌های روانی و اجتماعی و کاهش توانایی‌های مقابله با مشکلات زندگی از جمله ثمره‌های ارتباط ناموثر هستند.

توانایی‌های مقابله با مشکلات زندگی از جمله ثمره‌های ارتباط ناموثر هستند.

برقراری ارتباط موثر

بررسی موانع ارتباط سازی موثر

در هنگام ارتباط سازی موثر با دو موضوع رو به رو هستیم:

  1. توانایی در برقراری ارتباط موثر
  2. آگاه بودن از اصول ارتباط موثر

در برخی از مواقع انسان‌ها با طریقه برقراری ارتباط آشنا هستند اما توانایی لازم جهت برقراری ارتباط را ندارند. دلیل این مبحث می‌تواند مشکلات روانی و شخصیتی باشد که قدرت ایجاد ارتباط موثر را از شخص صلب می‌کند. در ادامه این مباحث را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

خلق افسرده: فردی که دچار افسردگی باشد، انزوای اجتماعی را انتخاب می‌کند. تعداد و میزان کیفیت رابطه‌های این چنین افرادی دچار کاهش می‌شوند.

اضطراب: اشخاصی که در طول زندگی خود میزان بالایی از اضطراب را تجربه می‌کنند، از ایجاد روابط دوری می‌کنند. اما گاهی به علت اضطراب بالا احتمال دارد وارد حریم خصوصی اشخاص شوند.

شخصیت‌های شکاک: داشتن رابطه کارآگاهی و کنترلگر مختص این افراد می‌باشد. این اشخاص مدام فکر می‌کنند افرادی که در اطرافشان وجود دارند قصد وارد کردن صدمه به آن‌ها را دارند.

شخصیت‌های خود شیفته: این اشخاص دارای رابطه‌های فرماندهی می‌باشند و با وضعیت دستوری سعی دارند با افراد دیگر ارتباط ایجاد کنند.

شخصیت‌های وابسته: این اشخاص به علت وابستگی بیش از حد نرمال باعث ایجاد مشکلاتی برای خود و دیگران می‌شوند.

شخصیت‌های اسکیزوئید: اینگونه افراد انزوای کامل را انتخاب می‌کنند. این اشخاص هیچ علاقه‌ای به برقراری ارتباط با افراد دیگر را ندارند.

برقراری ارتباط موثر

انواع ارتباط

کلامی: این نوع ارتباط از طریق کلام آغاز می‌شود. و نحوه آغاز صحبت و چگونگی جمله‌بندی معیارهای تعیین کننده ارتباط کلامی هستند.

غیر کلامی: تمام جنبه‌ها به جز جنبه‌های ارتباط کلامی در این نوع قرار دارند. از جمله این موارد می‌توان به آهنگ صدا، حالات چهره، تن صدا، تماس چشمی، حالت‌های بدنی، ژست‌ها و نحوه گوش دادن اشاره کرد.

نحوه برقراری ارتباط موثر

یکی از گام‌های مهم و اساسی شناخت موانع و برطرف کردن آن است. به عنوان مثال اگر شما پیامی حاوی ایرادات نگارشی  و خطاهای بسیاری به طرف مقابل خود ارسال کنید نباید انتظار درک و تفسیر درست پیام خودتان را داشته باشید. همچنین در هنگام انتقال پیام نباید از کلمات و یا زبان بدن نامناسب استفاده کنید چرا که این عوامل از ارتباط سازی موثر جلوگیری به عمل می‌آورند.

معرفی برخی از موانع برقراری ارتباط

در ادامه به معرفی برخی از موانع ایجاد ارتباط موثر اشاره خواهیم کرد.

  • گوش ندادن صحیح
  • تمسخر
  • تن صدای بلند هنگام صحبت کردن
  • تحقیر و یا انتقاد طرف مقابل
  • خشمگین شدن هنگام بیان
  • عدم بیان صادقانه احساسات
  • عدم توجه و بی اعتنایی
  • اخم کردن
  • قطع کردن صحبت‌های طرف مقابل
  • به دروغ سخن گفتن
  • استفاده از عبارت‌های تهدیدی
  • مقصر شناختن فرد
  • پیش داوری و بیانات سوگیرانه
  • نتیجه‌گیری عجولانه
  • تعصبات خشک و قالبی

اصول اولیه برقراری ارتباط موثر

نحوه ارتباط سازی موثر دارای 3 اصل مهم می‌باشد. شما باید علاوه بر رعایت این اصول بتوانید موانع را نیز به خوبی شناسایی کنید. در ادامه به بررسی این سه عامل خواهیم پرداخت.

اولین اصل: جهت برقراری رابطه پیش‌قدم باشید

جهت ایجاد یک ارتباط باید پیش‌قدم باشید و در زمان‌های مناسب پیشنهاد دوستی دهیم. جهت توضیح بیشتر معنی پیشگویی خودکام بخش را برای شما مطرح خواهم کرد. این مفهوم یکی از مفاهیم اصلی در روانشناسی اجتماعی می‌باشد. تمامی ما تحت تاثیر پاره‌ای از پیش داوری‌ها قرار داریم.  تمام افراد فکر می‌کنند پیش داوری آن‌ها درست است بنابراین به این حالت، پیش‌گویی خود کام بخش گفته می‌شود. به عنوان مثال فردی تصورمی‌کند سایر افراد علاقه‌ای به برقراری ارتباط با او ندارند بنابراین از اطرافیان خود کناره‌گیری می‌کند.

دومین اصل: بشناسید و شناخته شوید

سعی کنید رفتارهای انسان‌ها را تحلیل کنید. اصلی‌ترین شناخت افراد از طریق شناخت دنیای روانی آن‌هاست. این شناخت به صورتی تدریجی انجام می‌شود و شروع آن از لایه‌های سطحی به سمت لایه‌های عمیق می‌باشد. البته لازم است در ابتدا از دنیای روانی خود شناخت به دست آوریم، نقاط ضعف و قدرت خود را بشناسیم تا بتوانیم نقاط ضعف و قدرت دیگران را تشخیص دهیم. پس از این شناخت قادر خواهیم بود روابط خود را مدیریت کنیم.

سومین اصل: فراگیری روش‌های حفاظت از رابطه

روابط همیشه نیاز به مراقبت و محافظت دارند. این حفظت نیازمند کسب آگاهی و توانایی می‌باشد. در ادامه به برخی از این توانایی‌ها اشاره خواهیم کرد.

  1. محبت: یکی از راه‌های کمک کردن به برقراری ارتباط موثر، محبت کردن است.البته شما باید نوع محبت خود را بتوانید به درستی تشخیص دهید و به یاد داشته باشید تمام انسان‌ها برداشت یکسان از محبت شما نخواهند داشت. به همین علت اولین مرحله شناخت است، شما در این مرحله طرف مقابل خود را می‌شناسید و می‌دانید تعریف وی از محبت کردن چیست.
  2. تلاش برای حفظ احترام در روابط: همواره باید به یاد داشته باشیم که لازمه‌ی روابط صمیمی، سرمایه گذاری است. لازم است شما بتوانید تجربیات لذت بخش و مشترک کسب کنید.

برقراری ارتباط

چگونه به روش صحیح ابراز احساسات کنیم؟

  1. توصیف رفتارهای مقابل
  2. بیان صحیح احساس
  3. بیان فکری که به عنوان زیر بنای احساس شناخته می‌شود.
  4. بیان و ابراز در‌خواست که باید به صورت مثبت انجام بپذیرد.

موارد اشاره شده چکیده‌ای از اصول مهم و اساسی در طریقه ارتباط سازی موثر می‌باشند. تمامی موارد بیان شده نیاز به تمرین و تکرار دارند.

مقالات مرتبط