آشنایی با بلاک‌ چین
آشنایی با بلاک‌ چین

بلاک چین و ردپای محکم آن در تجارت!

به راستی بلاک چین چیست؟ تقریبا اکثریت ما، بخصوص اگر سروکاری با تجارت داشته باشیم، با این واژه آشنا هستیم. اگر شما هم این‌جا هستید و همراه ما این مقاله را می‌خوانید، به راستی متوجه اهمیت این واژه در کسب و کار مدرن امروز شده‌اید، یا دنبال راهی هستید که با آن بیشتر آشنا شوید.

در این مقاله ما سعی داریم پس از بررسی این‌که اصلا بلاک چین یعنی چه؛ نگاهی به مزایا و کاربرد آن در کسب و کارها بپردازیم. پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

blockchain

مفهوم بلاک چین

بلاک چین (Blockchain) ترکیبی‌ست از واژه‌های انگلیسی Block و Chain؛ که اولی به معنای بلوک و دومی به معنای زنجیره می‌باشد. درست متوجه شدید! زنجیره‌ای از بلوک‌ها.

اما این بلوک چیست و چه کارایی دارد؟ اصطلاحا بلاک‌چین به مرکزی از داده‌ها گفته می‌شود که بین شبکه‌ای کامپیوتری به اشتراک گذاشته می‌شود.

همان‌طور که از یک مرکز داده انتظار می‌رود، بلاک‌چین‌ها می‌توانند اطلاعات را در خود ذخیره و انبار کنند. اتاق‌های بایگانی شرکت‌ها را به یاد دارید، که در آن در هر طبقه‌بندی دسته‌ای کاغذ چیده می‌شد؟

در مفهوم بلاک‌چین، هر طبقه‌بندی را می‌توان یک بلاک (یا به اصطلاح بلوک) دانست، با این تفاوت که اطلاعات این بار به صورت کاملا الکترونیکی و در قالب دیجیتال ثبت و ضبط می‌گردند.

بگذارید مثال دیگری برای‌تان بیاوریم، تا بهتر و بیشتر شما را در جریان مفهوم این واژه‌ی پرکاربرد قرار دهد. شما در حال گپ و گفت با دوست خود هستید و پیامی برای او می‌نویسید تا برایش ارسال شود.

شما برای هر بار نوشتن یک متن، روی یکی از کلیدهای صفحه‌کلید ضربه می‌زنید. از یک طرف، هر دکمه تنها می‌تواند یک یا چند حرف محدود را نگارش نماید.

اما وقتی شما پشت سر هم به زنجیره‌ای از این دکمه‌ها فشار وارد می‌کنید، چیزی می‌سازید به نام "واژه" و "جمله". بلاک‌چین هم دقیقا چنین مفهومی دارد.

یعنی اگر دکمه‌ی "ز" کیبورد را یک بلاک (بلوک) در نظر بگیریم. کنار دکمه‌ی "ی"، ساختارِ "زی" را می‌سازد. دو دکمه‌ی دیگر هم به آن اضافه کنیم؟ به نظرتان "ب" و "ا" چطور هستند؟ حال شما با نوشتن "ز-ی-ب-ا"، کلمه‌ی "زیبا" را خلق کرده‌اید!

در بلاک چین هم هر بلوک، حاوی اطلاعات خاصی‌ست. از اطلاعاتی مربوط به صنعت خودروسازی گرفته تا مثلا برنامه هفتگی مدرسه‌ی برادر کوچک‌تان! این بلاک‌های کوچک به هم می‌پیوندند و حاصل آن زنجیره‌ای از بلوک‌هاست که بلاک چین نامیده می‌شود.

معمولا نیمی از ما بلاک چین را با ارزهای دیجیتالی مانند بیت‌کوین می‌شناسیم. اما ارزهای دیجیتال تنها یکی از موارد کاربرد بلاک‌چین هستند. این زنجیره‌ی بلوکی باعث می‌شود که بتوان مدارک جابجایی ارزهای دیجیتال را به صورت ایمن و دور از دسترس نهادهای دولتی و بانکی نگه داشت.

blockchain history

بلاک‌چین در گذر زمان!

برمی‌گردد به سال 2008 که ساتوشی ناکاموتو (این نام به صورت مستعار بر روی یک فرد یا افرادی قرار گرفته است)، به منظور حل مشکل جابجایی ارزهای دیجیتال، هزینه‌ی دو برابر آن در هنگام جابجایی دولتی و عدم علاقه به جابجایی پول زیر نظر نهادها و سرورهای دولتی، یک مرکز جابجایی ارز برای مبادله‌ی بیت‌کوین ساخت.

یک مرکز داده مانند بلاک‌چین، ابزاری بی‌نظیر است که امنیت و صحت معامله را تضمین می‌کند، آن را به دور از چشم اشخاص ثالث در معامله نگه می‌دارد و بعلاوه شما همواره اسناد آن را ثبت و ضبط شده در اختیار خواهید داشت (و اگر خودتان یا طرف معامله‌تان نخواهد، هیچ‌کس هرگز به این مدارک دسترسی پیدا نخواهد کرد).

 

تفاوت بلاک‌چین با سایر مراکز داده چیست؟

یکی از تفاوت‌های عمده بین مراکز داده‌های معمولی و بلاک‌ چین، این است که داده‌ها در هر یک به شکل متفاوتی ثبت و ضبط می‌شوند. بلاک چین اطلاعات را به صورت گروهی از بلوک‌ها در می‌آورد.

هر بلوک ظرفیت خاصی برای نگهداری از حجم بخصوصی از اطلاعات را دارد و وقتی پر شود، این بلوک بسته می‌شود و به بلوکِ پرشده‌ی ماقبل خود متصل می‌گردد.

حال اگر هم‌چنان به پر کردن این بلوک‌ها ادامه دهیم، مشاهده می‌کنیم که یک بلوک جدید از راه می‌رسد، پر می‌شود و به بلوک پرشده‌ی قبلی می‌چسبد و این روند به همین شکل ادامه پیدا می‌کند.

معمولا مراکز داده، اطلاعات را به صورت جدولی طبقه‌بندی می‌کنند؛ که دیدیم در بلاک‌چین این ساز و کار متفاوت است. از یک سو، زمان پر شدن یک بلوک و بازه‌ی پر شدن آن، همگی از جمله مواردی هستند که به همراه هر زنجیره ثبت می‌گردد.

 

بلاک‌چین چگونه کار می‌کند؟

هدف بلاک چین این است که به اطلاعات دیجیتال اجازه دهد تا ثبت و توزیع شوند. اما دقت کنید که توانی برای اصلاح این اطلاعات وجود ندارد.

ساختار این بلوک‌ها تغییرناپذیر است و به همین دلیل است که بسیاری بلاک چین را با نام "دفتر کل توزیع‌شده" یا اصطلاحا تکنولوژی لجر (Distributed Ledger Technology – DLT) می‌شناسند.

بلاک‌چین ابتدا در سال 1991 تنها در حد تئوری بیان شده بود. اما کاربرد آن برای جابجایی بیت‌کوین به سال 2008-2009 برمی‌گردد.

what is blockchain

بلاک‌چین، یک مرکز داده‌ی غیرمتمرکز

تصور کنید که یک شرکت، سِروری متشکل از 10 هزار کامپیوتر دارد و در همگی اطلاعات مشتریان و کاربران خود را نگهداری می‌کند. کل این کامپیوترها زیر یک سقف واقع شده‌اند و این شرکت از تمامی این اطلاعات محافظت می‌کند و جلوی افشای آن را می‌گیرد.

حال تصور کنید این شرکت ناگهان با یک مشکل نرم‌افزاری مواجه شود، ناگهان برق ناحیه قطع گردد، اتصال اینترنت آن به مشکل بخورد، کل شرکت تخریب گردد و هر مشکل دیگری! تسلیت می‌گوییم؛ داده‌ها همگی حذف شدند!

کاری که بلاک چین می‌کند این است که داده‌ها را به صورت دیجیتال حفظ و نگهداری می‌کند و تنها به افراد خاصی از شبکه‌های خاصی (که واقعا به آن زنجیره‌ی بلوک دسترسی داشته باشند)، اجازه می‌دهد به این اطلاعات دست پیدا کنند.

اگر کسی سعی کند این اطلاعات را حذف نماید، ما یک سوی دیگر معامله را داریم که تمامی این اطلاعات را به صورت تمام و کمال در اختیار دارد. به این شکل، حتی بدافزارها هم نمی‌توانند در روند کار بلاک چین‌ها دخالت کنند.

حال برگردیم به بیت‌کوین! این ارز دیجیتالی محبوب نیز از طریق بلاک‌چین کنترل می‌شود، جلوی این‌که کسی سعی کند اطلاعات غلطی را وارد سیستم کند، یا اطلاعات را تغییر دهد؛ می‌گیرد و یک فضای ایمن برای نگهداری اطلاعات، فارغ از توجه اشخاص ثالث ایجاد می‌نماید.

is blockchain safe

آیا بلاک چین امن است؟

تکنولوژی بلاک‌چین دارای امنیت غیرمتمرکز است و به دلایل مختلفی می‌توان به آن اطمینان کرد. اول از همه این‌که اطلاعاتِ این بلوک‌ها، به صورت خطی و به ترتیب نگهداری می‌شوند. به این شکل همیشه اطلاعات جدیدی، به اطلاعات قدیمی اضافه شده و به عملکرد بلوک قبلی پایان می‌بخشند.

به این‌ شکل، این که برگردیم و بخواهیم اطلاعات بلوک‌های قبلی را پاک کنیم، امری غیرممکن به نظر می‌رسد. دلیل آن هم این است که هر بلوک یک "هَش" دارد!

هش چیست؟ هش یک تابع ریاضی‌ست که می‌تواند ورودی دلخواه را دریافت نموده، و خروجی رمزگذاری‌شده را تحویل دهد. صرف نظر از میزان و محتویات داده‌ها، یک هشِ منحصر به فرد بر روی آن قرار خواهد گرفت.

هش‌ها از مهندسی معکوس برای نگهداری از خروجی‌ها استفاده می‌کنند. به این شکل، شما نمی‌توانید داده‌های موجود در بلوک را تغییر دهید.

 

  • مزایای بلاک چین

  • حذف انسان از روند معامله، موجب بهبود قابل توجه دقت و صحت در حین جابجایی اطلاعات می‌گردد.
  • حذف تایید اشخاص ثالث، هزینه‌ی معاملات را کاهش می‌دهد.
  • تمرکز زدایی، جلوی دستکاری اطلاعات یا تغییر آن را می‌گیرد.
  • تراکنش‌ها ایمن و خصوصی می‌شوند و مدارک مستدلی از آن در دست خواهد بود.
  • یک جایگزین عالی برای نظام بانکی و دولت‌های غیرقابل‌اعتماد و گاهی ناکارآمد است.
مقالات مرتبط