اصل شباهت در کپی رایتینگ
اصل شباهت در کپی رایتینگ

از اصل شباهت در کپی رایتینگ چه می‌دانستید؟

یکی از اولین اصولی که هر فردِ خلاقی آن را در دستور کار خود قرار می‌دهد، اصل شباهت در کپی رایتینگ است. اما این اصل چیست و چرا کپی رایتینگ تا این حد در دنیا اهمیت دارد؟ مهم نیست چه کاری انجام می‌دهید یا نوآوریِ شما چه زمینه‌ای را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 

مادامی که شما یک اثر جدید خلق می‌کنید، "باید" از حیثِ کپی رایت مورد بررسی قرار بگیرد. کپی رایت یا حقِ کپی، به خالقِ اصلیِ اثر این اجازه را می‌دهد تا در صورتی‌که شما واقعا از اثر او کپی کرده باشید، شما را جریمه کند.

 

مبلغی هم که در صورت جریمه گرفته می‌شود، می‌تواند به طرز قابل توجهی بالا باشد. بنابراین نیاز است آثار جدید از هر نظر بررسی شوند، تا از عدم شمول آن در محدودیت‌های کپی رایتینگ جلوگیری شود.

 

اما این‌که اصل شباهت در کپی رایتینگ چیست و چرا همه جا از آن سخن می‌گویند را بهتر است بر عهده‌ی جهش بگذارید. در این مقاله قرار است به خوبی این مبحث را بررسی کنیم.

 

 

کپی رایتینگ چیست؟

اصل شباهت در کپی رایتینگ سعی دارد تا آثار خلاقانه‌ای که تحت مالکیت معنوی فردی قرار دارند، تحت نامِ خالق اصلیِ خود محافظت شوند. کپی رایتینگ (Copyright Law) که ما نامِ قانون حق چاپ را بر روی آن می‌گذاریم، خالق اثر را قادر می‌سازد تا در برابر کپی‌کنندگان از اثر خود حفاظت کند. این قانون به طور ویژه‌ای بر زمینه‌ی ادبیات، موسیقی، هنرهای بصری، آثار سرگرمی، فیلم‌ها و نمایش‌های هنری تمرکز دارد.

 

ماهیت کپی رایتینگ به گونه‌ای‌ست که کپیِ غیرقانونی را در آثار خلاقانه محدود می‌کند. به این شکل، خالقان آثار می‌توانند اقدامات قانونی علیه متخلفان به کار گیرند. اختلافات مربوط به نقض قانون کپی رایت نیز توسط دادگاه‌ها، رویه‌ی قانونی خود را طی می‌کند.

 

تصور بسیاری از مردم از قانون شباهت در کپی رایتینگ این است؛ که نقض‌کنندگانِ این اصل چیزی شبیه دزدان دریایی یا دزدانی که یک ماسک تیره بر سر می‌گذارند، هستند!

 

در صورتی‌که تکثیر غیر مجاز یک اثر هنری، مانند یک آهنگ، عکس و یا حتی نوشته هم می‌تواند نقض کپی رایت محسوب شود. یا اگر یک برنامه تلویزیونی را به طور غیرمجاز دانلود می‌کنید، در حال کپی غیرمجاز از برنامه‌ تلویزیونی هستید.

 

 

آیا واقعا قانون 30 درصد در اصل شباهت در کپی رایتینگ، اجازه‌ی کپی می‌دهد؟

بگذارید اول این را روشن کنیم: هیچ قانون 30 درصدی در اصل شباهت در کپی رایتینگ وجود ندارد! ما کاربران بسیاری را دیده‌ایم که برند خود و حتی محتوای آن را بر اساس این باور می‌سازند که:«مگر یک قانونی وجود ندارد که می‌گوید تا زمانی‌که بتوانی 30 درصد از چیزی را تغییر دهی، کارِ تو دیگر کپی نخواهد بود؟» خیر دوستان! چنین چیزی وجود ندارد.

 

افسانه‌ی 30 درصد در میان کاربران اینترنتیِ بسیاری دهان به دهان نقل می‌شود. دقت کنید که هر زمانی که شما به طور رسمی از نوشته‌ها، طرح‌ها، وب‌سایت‌ها و یا هر اثر خلاقانه‌ی دیگری کپی کنید، قانون شباهت در کپی رایتینگ یقه‌ی شما را خواهد گرفت.

 

البته نباید این را فراموش کنید که "قانون شباهت در کپی رایتینگ همیشه برای گرفتن مچ ملت نیست!". بلکه هدفِ اصلی این اصل، این است که یک نوع تشویق برای سازندگان و خلاقان به حساب آید. به این شکل، دیگران برای خلق آثار هنری تشویق خواهند شد.

 

از همه مهم‌تر، به خلاقیت بها داده خواهد شد. پس به جای این‌که افراد صرفا بروند سراغ آثار بقیه، دستی در آن ببرند و آن را به نام خود بزنند؛ برای خلق آثار هنری تلاش خواهند کرد. به این شکل، ارزشی که باید به خلاقیت داده شود حفظ می‌شود و افراد می‌توانند محتواهای جدید و نو را تولید کنند.

 

بنابراین اصل شباهت در کپی رایتینگ چیزی فراتر از بازتولید "دقیق و کامل" یک اثر و تبدیلِ آن به یک اثرِ "کمی مشابه" است. اما برای این‌که یک اثر شباهت گیج‌کننده‌ای با آثار دیگر نداشته باشد، باید چه کاری انجام داد؟ در ادامه جهش به برخی از بایدها و نبایدهای اصل شباهت در کپی رایتینگ اشاره خواهد کرد. پس همراه ما باشید.

 

 

افسانه‌ی اصل 30 درصدی و چیزهایی که نباید فراموش کنید!

طبق افسانه‌های اینترنتی، اگر شما بتوانید 30 درصد از یک اثرِ کپی رایت خورده را تغییر دهید؛ دیگر می‌توانید هر جور که می‌خواهید از آن استفاده کنید. این قاعده نادرست است و حقیقتِ این موضوع بسیار پیچیده‌تر است.

 

دادگاه‌ها برای سنجش میزان شباهت در کپی رایتینگ آزمون‌‌های حقوقی متفاوتی دارند. بنابراین تعیین این‌که آیا یک اثر اساسا مشابه با اثر دیگر است یا خیر، کاملا بستگی به نوع آثار و آزمون‌هایی که بر روی آن‌ها اجرا می‌شود دارد.

 

بنابراین تعیین شباهت در کپی رایتینگ، کاملا وابسته به نوع رسانه، زمینه‌ی اثر و نحوه‌ی تکثیرِ کپی است. این امر بستگی به میزان کپی برداری هم دارد: کلمات یا عبارات کوتاه مشمول کپی رایت نیستند.

 

بنابراین قانون کپی رایت نمی‌تواند آن‌ها را انحصاری نماید. هم‌چنین مفهوم دیگری هم به نام مفهوم ادغام وجود دارد، که طیِ آن یک ایده با با ایده‌ی دیگری ادغام می‎شود.

اساسا وقتی تنها یک راه برای بیان منطقی یک ایده وجود داشته باشد، دیگر کسی نمی‌تواند ادعای مالکیت انحصاری آن را بیان کند.

 

به عنوان مثال، نمی‌تواند دستورالعمل‌های یک کتابچه‌‌ی راهنما در مورد دستورالعمل‌های نحوه‌ی کار با ماشین را تحت قانون کپی رایت محافظت کرد. اما تبلیغات و محتواهای غیرآموزشی می‌توانند از قانون شباهت در کپی رایتینگ استفاده کنند. اما باز هم این را به یاد داشته باشید "در زمینه‌ی کپی رایت تجزیه تحلیل‌های مختلفی وجود دارد".

 

یکی از مواردی که می‌توانید در آن طیِ "بهره‌ی منصفانه"، از بخشی از کارِ شخصی دیگر استفاده کنید، برای انتقاد، نقل‌ قول و امثالِ این موارد است. این گونه موارد خود نیاز به بررسی جداگانه دارند. بنابراین کمی با شرایطی که شخص کپی‌کننده سعی می‌کند از کل اثر کپی کند، فرق می‌کند.

 

 

  • بایدها: در حین نوشتن، دیدگاه‌های مختلف بسیاری را در مورد مسائل بخوانید و دیدگاه‌ها و تحلیل‌های خود را بنویسید. اگر با ایده‌ها و نظرات مقاله‌ای موافق هستید، بهترین کار این است که ایده اصلی را بگیرید و مقالات را با زبان خود بنویسید!
  • ​​​​​​​
  •  نبایدها: برای پرهیز از مشمول شدن در قانون شباهت در کپی رایتینگ، پست‌های وبلاگ‌ها را کپی نکنید. نباید با فکر به این‌که "بسیار خب، چند کلمه را تغییر می‌دهم"، آن را به عنوان محتوای خود پخش و ارسال کنید. اگر از پست وبلاگی نقل‌قول می‌کنید، فقط به اندازه‌ای که برای بیان نظر شما مهم است، آن را نقل‌قول نمایید. در غیر این صورت، ممکن است مسئولیتِ قانون کپی‌رایت شما را نیز درگیر کند.
  •  
  •  بایدها: اگر نیاز به استخدام افرادی برای ساخت محتوا (فارغ از موضوع و زمینه) دارید، این کار را محتاطانه انجام دهید. در غیر این صورت، اگر قانون شباهت در کپی رایتینگ را پایمال کنید، این‌که "من نمی‌دانستم کارمندم چه می‌کند" نمی‌تواند بهانه‌ی خوبی برای دفاع از خودتان در برابر نقض این قانون باشد. چرا که ممکن است که شما به صورت مشترک یا حتی انفرادی درگیرِ این موضوع شوید.
  •  
  •  نبایدها: دقت کنید که قانون شباهت در کپی رایتینگ برای بسیاری از مشاغل اینترنتی (بخصوص بازاریابی دیجیتال) اهمیت بسیاری دارد. متون تبلیغاتی، آثار و نوشته‎های مشاغلِ اینترنتی برای‌ انها اهمیت بسیار زیادی دارد. دلیلِ آن هم مشخص است! سایت‌ها برای این‌که سئوی کار خود را بهبود بخشند، به منحصر به فرد بودن محتوای خود اهمیت زیادی می‌دهند. چرا که یونیک نبودنِ محتوا می‌تواند سئوی آن سایت را کاهش دهد و اثربخشی آن را در هدایت ترافیک به وب‌سایت مادرِ آن محتوا کاهش دهد.

 

نتیجه‌گیری

بنابراین بهترین توصیه در رابطه با اصول شباهت در کپی رایتینگ، این است که با یک وکیل با تجربه مشورت کنید. بعلاوه گروه‌های حقوقی و مجرب بسیاری هم وجود دارند، که می‌توانند به شما کمک کنند از آثار خلاقانه‌ی خود در برابر متخلفان محافظت کنید.

مقالات مرتبط